

D4291

།[་]@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སརྦ་བྷཱ་ཥ་པྲ་ཝརྟྟ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ཤཱསྟྲ་སྱ་བྲྀཏྟི། བོད་སྐད་དུ། སྨྲ་བ་ཀུན་ལ་འཇུག་པའི་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་འགྲེལ་པ། ཐམས ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།འདིར་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས། ཀུན་མཁྱེན་ལ་ནི་ཕྱག་འཚལ་ནས། །གསལ་བྱེད་སྦྱོར་བ་བསྙད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་བཅོས་བཤད་པར་དམ་བཅའ་བ་དང་། ཟིན་པ་དང་ནི་མ་ཟིན་དང་། ། གཉིས་ཀ་དག་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ། །སེམས་ཅན་སྟོན་དང་མི་སྟོན་དག་།ལུང་དུ་སྟོན་དང་མི་སྟོན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མདོར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མ ཟིན་པ་དང་།གཉིས་ཀ་ལས་བྱུང་བ་དག་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཁ་ཅིག་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ནི་མི་སྟོན་པའོ། །སྟོན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཚིག་ཏུ་ལྷུང་བ་དང་མ་ལྷུང་བའི་སྒོ་ནས་ལུང་དུ་སྟོན་པ་དང་མི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། སྔ་མ་ནི་ལུང་དུ་སྟོན་པ་དང་ཕྱི་ མ་ནི་མི་སྟོན་པ་འབའ་ཞིག་གོ།།འདི་གཉིས་སྦྱོར་བ་བཞི་དང་དགོས་འབྲེལ་བཞིའི་སྒོ་ནས་རང་གི་དོན་སྟོན་པར་མཚུངས་ཀྱང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཇི་སྙེད་པ་སྟོན་པར་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་བཞི་གང་ཞེ་ན། གང་ཞིག་གང་གིས་དུས་ལ་ནི། ། གང་བསྒྲུབ་ཕྱིར་ན་སྒྲ་གྲགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དང་པོ་དོན་ཙམ་གྱི་ཚིག་གང་ཞིག་ཁྱད་པར་གྱི་དུས་ལ་དེ་ཉིད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པར་ནུས་པའི་སྒྲ་གྲགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་འདི་ལ་དགོས་འབྲེལ་མེད་ན་དོན་མེད་ཅིང་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས། དེ་ཡིས་དེ་དག སྟོན་པའི་ཕྱིར།།དེ་ཡི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དང་། །འབྲེལ་དང་དགོས་པ་བསྙད་པར་བྱ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་གང་ཡིན་པ་དང་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་མཐུན་མི་ཤེས་རིགས་སེལ་བའི། །ཐོག་མར་བརྗོད་པའི་སྒྲ་གང་ཞིག། །བསྡུས་དང་བྱེད་ལྡན་དུས་ལ་ནི། །བསྟན་བྱ་ཡོངས་ སུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར།།དེ་དག་ཉིད་མཐུན་སྒྲ་བརྗོད་པ། །བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དག་ཏུ་འདོད། །མཚོན་པར་བྱེད་དང་མཚོན་བྱ་ལ། །འབྲེལ་དང་དགོས་པ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཐོག་མར་བརྗོད་པའི་སྒྲ་རིགས་མི་མཐུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའམ། རིགས་མི་ ཤེས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞིག་གོ།།གང་ཞིག་ནི་དོན་ཙམ་སྟེ། སྦྱོར་བ་དང་པོ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །བསྡུས་པའི་དུས་དང་བྱེད་པའི་ཚིག་དང་ལྡན་པའི་དུས་ནི་སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་གོ། །བྱ་བ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ནི་སྦྱོར་བ་གསུམ་པའོ། །མཐུན་པའི་སྒྲ་ ནི་སྦྱོར་བ་བཞི་པ་སྟེ།དེ་ལ་སྦྱོར་བ་གསུམ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྒྲའི་བརྗོད་བྱའོ། །དེ་དང་མཐུན་པའི་སྒྲ་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྒྲའི་རྗོད་བྱེད་དོ། །རྗོད་བྱེད་ནི་དོན་གོ་བ་དང་འབྲེལ་པས་འབྲེལ་པའོ། །སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་རྣམས་ཚང་བའི་ཕྱིར། རིགས་སེལ་བ་དང་ དུས་སེལ་དང་།།ཆེད་དང་མིང་དུ་གདགས་དང་བཞི། །མི་ལྡན་སྒྲ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལུང་དུ་མི་སྟོན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཛམ་བུའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ནི། །དྲི་མ་མེད་པའི་ཆུ་ལ་ལྷུང་། །ཉ་ཡིས་བཟའ་ བའི་ཆེད་དུ་ནི།།འགུ་ལུ་འགུ་ལུ་ཞེས་སུ་སྨྲ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཚིག་འདི་བཞི་སྦྱོར་བ་བཞི་དང་རིམ་པ་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱའོ།

梵语：萨瓦巴沙帕瓦达那毗迦拉那夏斯得拉悉耶勒帝
藏语：一切语言趣入声明论释
顶礼遍知者。
此处论作者以'顶礼遍知已，当说明了义'表明先行顶礼导师而立誓宣说论典。
以'已执取与未执取，及二者所生声，有情表与不表者，教中说与不说者'略说论典所诠。
其中一切声音有三种：已执取大种因所生声、未执取所生声及二者所生声。其中有些表示有情，有些不表示有情。
在表示者中，又依是否落入语言而分为教中所说与不说两种。前者为教中所说，后者唯是不说。
此二者虽然在四种结合及四种关联方面表示自义相同，但是依能否如实表示义及尽所有义而区分。
其中四种结合为何？'何者以何于何时，为成何事声显现'。
初句仅表义之语，于特定时间为显示彼义而能表之声显现，应如是结合。
此结合若无关联则无义且无力，故说'为显示彼等，当说所诠能诠，关联及所为'。
为说明彼等为何及如何显示，故说'除异类不知，最初所说声，摄略具作者，为于时间中，圆满显所诠，彼等相应声，许为所诠能诠，于所表能表，当知关联义'。
最初所说声除异类者如'补特伽罗'，或除不知类者如'诸法'。'何者'即仅表义，与第一结合相关。
摄略时及具作者语之时即第二结合，为差别语。圆满显示作用是第三结合。相应声是第四结合。
其中三种结合是所显示，故为声之所诠。与彼相应之声是能显示，故为声之能诠。能诠与义解相关故为关联。
因一切声具此等，故说'类别除及时，目的及立名，四者皆具足，无声不相应'。
为显示不入教中之声的结合，故说'瞻部成熟果，坠落无垢水，为鱼所食故，咕噜咕噜言'。
此四句应依次与四种结合相配。

།སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དགོས་འབྲེལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་དེའི་འདུག་གནས་ནི་ཆུའོ། །འབྱུང་ཁུངས་ནི་འཛམ་བུའི་ཤིང་ངོ་། །བྱེད་པ་ ནི་ཉའོ།།ལས་ནི་རང་ཉིད་དོ། །དེའི་ཚེ་ན་འགུ་ལུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གྲག་པ་ནི་མཐུན་པའི་སྒྲ་སྟེ། འགུ་ལུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་བཤད་ན་དོན་འདི་རྣམས་དང་མཐུན་པར་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །སྐད་ཀྱི་ཁམས་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྦྱོར་བ་བཞིའི་སྤྱི་ཙམ་ལ་འཇུག་པར་ ནུས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་གྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མེ་སྒྲ་དང་ཆུ་སྒྲ་དང་བྱོལ་སོང་གི་ངག་གི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལུང་དུ་མི་སྟོན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལུང་དུ་མི་སྟོན་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་སྦྱར་ནས་ ལུང་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱར་བར་གསུངས་པ།ཚོགས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །བྱས་པས་འཇིག་པའི་དུས་དག་ལ། །གང་ཞིག་དེ་ཤེས་འདོད་པའི་ཕྱིར། །མི་རྟག་ཅེས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདི་ཡང་སྦྱོར་བ་དང་དགོས་འབྲེལ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུའོ། །འདུག་ གནས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།འབྱུང་ཁུངས་ནི་བྱས་པའོ། །བྱེད་པ་ནི་རྐྱེན་ནོ། །ལས་ནི་རང་ཉིད་དོ། །ཆེད་ནི་དེ་ཤེས་པའོ། །དེའི་ཚེ་ན་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཐུན་པའི་སྒྲ་གྲག་གོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་རྟོག་པ་ཡོད་ཀྱི་མི་རྟོག་པ་ལ་ མེད་པ་དང་།བྱས་ན་མི་རྟག་གི་མ་བྱས་ན་རྟག་པ་དང་། འཕངས་པའི་རྐྱེན་དང་འཕྲལ་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འཇིག་གི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་ནས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ལུང་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་གཞོན་ནུ་གཅིག་ཤེས་ན་གཞོན་ ནུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་དང་།རྒན་པོའི་རིགས་ཀྱང་ཤེས་པར་ནུས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ནས། དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་རིགས་མཐུན་པ་སེལ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིགས་སེལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པ་འམ། །ལུང་ དུ་མི་སྟོན་དངོས་གང་ཞིག་།བསྟན་པས་དོན་གཞན་གཅོད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ཡང་རུང་སྟེ་དང་པོར་དོན་ཙམ་སྨོས་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་མི་འདོར་ལ། རིགས་མི་མཐུན་པ་ནི་སེལ་ལོ། །འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཞེས་སྨོས་ན་ལྷས་བྱིན་དང་སྲེད་མེད་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ ནི་མི་འདོར་ལ།བུད་མེད་དང་རྟ་དང་གླང་པོ་ལ་སོགས་ཏེ་སྐྱེས་བུ་མ་ཡིན་པའི་རིགས་ནི་སེལ་ལོ། །ཐེ་ཚོམ་སེལ་བ་གསུངས་པ། སྤྱི་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པ་ན། །མི་ཤེས་པ་ནི་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་སྨོས་ཏེ། རིགས་སེལ་བའི་ཚིག་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ ཞེས་སྨོས་ན་ཁ་ཅིག་ནི་གཞིའི་ཆོས།ཁ་ཅིག་ནི་ལམ་གྱི་ཆོས། ཁ་ཅིག་ནི་འབྲས་བུའི་ཆོས། ཁ་ཅིག་ནི་དོན་དམ་པའི་ཆོས། ཁ་ཅིག་ནི་བཤད་པའི་ཆོས་ཏེ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་མེད་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཁ་ཅིག་ནི་ཀུན་དུ་གཏི་མུག་སྟེ་མ་ཤེས། ཁ་ཅིག་ནི་མ་ཡིན་པར་འདོར། ཁ་ཅིག་ནི་ཐེ་ ཚོམ་ཅན་ཏེ།དེ་དག་སེལ་བ་ནི་རིགས་སེལ་བའོ། །རིགས་བསལ་བ་དེ་ནི་དེའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར། རིགས་ཀྱི་འདོམ་པ་བསལ་བྱས་ནས། །སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདོམ་པ་མ་བསལ་བར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འདྲི་བ་ནི་སླར་དྲི་བར་བྱ་བ་ཡིན་ ལ།སྟོན་པ་ནི་དོར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །རིགས་ཀྱི་འདོམ་པ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་དང་པོ་རྫོགས་སོ།

如同结合一样，需要关联也是如此。比如，那个果实的所依是水，来源是瞻部树，作者是鱼，业是自身。那时发出'咕噜'这个声音是相应的声音，如果解释'咕噜'这个声音的含义，古代的诸位师长说它与这些含义相应。不懂语言要素的人们只能运用四种结合的总体，而不能运用一切，然而因为是以特殊为先导，所以应当了知。同样，火声、水声和旁生语声等，应当运用于一切不显示的方面。如是略加运用于不显示的方面之后，
说到运用于显示的方面：'诸法由聚集所生，在毁坏之时，为了了知彼义，故说无常。'这也如前一样具有结合和需要关联。所依是分别，来源是所作，作者是缘，业是自身，目的是了知彼义。那时应当了知发出'无常'这相应的声音。
这是如此：分别中有分别而无分别中没有，有为则无常而无为则常，由引发缘和当下缘而坏而非他者，见到这些而运用于苦、无我等一切显示的方面。譬如了知一个少年就能了知一切少年的种类和老年的种类。如是略说之后，当广说彼义。其中为了说明首先遣除同类，问：如何遣除种类？答：'轮回与涅槃，或不显示事，以说遮他义。'任何事物，首先说出仅仅的义时不舍弃差别而遣除异类。
比如说'士夫'时不舍弃提婆达多、难陀、自在天等，而遣除女人、马、象等非士夫类。说到遣除疑惑：'说入总相时，能遣除不知。'应当与遣除种类的词结合。这就像：说到'诸法'时，有些是基础之法，有些是道之法，有些是果之法，有些是胜义之法，有些是诠释之法。虽然没有非法，但有些人完全愚痴而不知，有些人舍弃非法，有些人有疑惑，遣除这些就是遣除种类。
遣除种类即是其总相，因此说：'遣除种类疑，当说总体相。'因为不遣除疑惑而询问总相是应当再问的，而说者正是应当舍弃的。遣除种类疑惑称为第一个结合圆满。

། །།དེ་ལྟར་རིགས་ཀྱི་འདོམ་པ་བསལ་ནས་དུས་ཀྱི་འདོམ་པ་མ་བསལ་ན་ཁྱད་པར་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། དུས་ཀྱི་འདོམ་པ་སེལ་བ་ནི། །རང་གི་མཚན་ ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དུས་སེལ་བ་གཉིས་གསུངས་པ་དེ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་བསྡུས་པའི་དུས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་།གཉིས་དང་རྣམས་གྲངས་སོགས་རྣམས་ཀྱི། །གང་དུ་བྱེད་ཚིག་མི་གནས་པ། །དེ་ནི་མདོ་རུ་བསྡུས་པ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་ ཏེ།མདོ་ཙམ་གྱི་ཚིག་དང་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཚིག་གི་བར་ན་བྱེད་པའི་ཚིག་མི་གནས་ན་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དུས་ཡོད་པ་དང་གང་གང་བ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མདོར་བསྡུས་དེ་ཡང་བཅུ་བཞིར་འདོད། །ཚིག་གཉིས་དང་ ནི་རྣམ་གྲངས་དང་།།ཚིག་དོན་གཞན་དང་བྱེད་ཚིག་དྲུག་།ཁྱད་པར་དང་ནི་འབྲུ་མང་པོ། །བྱེ་བྲག་གཞི་བསྡུ་གཅིག་ཏུ་བསྡུ། །ཟླས་དབྱེ་བ་གཉིས་དེའི་སྐྱེས་བུ། །ཟད་པར་མི་འགྱུར་ལས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་མིང་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་པ་གཅིག་སྡུད་པ་སྟེ། དེ་ ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་རྣམ་ཐར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།མང་པོའི་བར་གྱི་བྱེད་པ་ཕྱིས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་མཉན་པ་དང་ཡོད་པས་དང་པོ་བཟུང་བའི་ཡུལ་ནི་མཉན་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་གང་རང་གི་དོན་མི་སྟོན་པར་དོན་འཕོ་བ་ན་ ཚིག་དོན་གཞན་གྱིས་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ།དེ་ཡང་ནོར་ལྷའི་བུ་ལ་འཁོར་ལོ་ཡོད་པས་འཁོར་ལོ་ཅན་ཞེས་འབོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ལས་དང་། བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་དང་། བསླང་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། གཞི་རྣམས་ནི་བྱེད་པའི་ཚིག་དྲུག་སྟེ། དེ་དག་བསྡུས་པ་ནི་བྱེད་ཚིག་དྲུག་གི་ མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ།དེ་ཡང་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཆོས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཆོས་བརྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ལྟ་བུར་རིག་པར་བྱའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་གི་བར་ན་གནས་གཞན་སྤོང་བའི་ཚིག་ཕྱི་ནས་མུ་གསུམ་དང་གཉིས་གཅོད་བར་བྱེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ གྱིས་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། ལྷ་དབང་ཕྱུག་དང་། འབྱུང་བ་ས་ཁ་དོག་དཀར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཅོད་པའི་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་མདོར་བསྡུས་བ་ལྔ་ཞེས་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་འཆད་དོ། །སྤྱིར་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་འདི་དག་ཀྱང་ དོན་གྱི་དབང་རེ་རེས་བཀོད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འབྲུ་མང་པོ་པ་དང་། ཚིག་དོན་གཞན་ལྟ་བུ་དང་། དེའི་སྐྱེས་བུ་དང་། བྱེད་པ་དྲུག་ལྟ་བུ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་མི་འདྲ་བའི་དབང་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་དང་ཁྱད་པར་ནི་སྒྲ་མི་འདྲ་བའི་དབང་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་ ཟློས་པའི་ཟླས་དབྱེ་བ་ལྟ་བུ་ནི་དོན་མི་འདྲ་བའི་དབང་ཡིན་ནོ།།གཞི་མཐུན་པ་དང་དེའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུ་ནི་ཐམས་ཅད་མི་འདྲ་བའི་དབང་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གང་ལ་འབྲུ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ནི་འབྲུ་མང་པོ་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བ་ཁྲ་མོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་ལ་རང་གི་བྱེ་བྲག་ བསྡུས་པ་དེ་ནི་བྱེ་བྲག་བསྡུས་པ་སྟེ།དེ་ཡང་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུའོ། །གང་དུས་སམ་དངོས་པོ་གཞན་སྡུད་པ་དེ་ནི་གཞི་བསྡུ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྷ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་ཚོགས་པ་གཙོ་བོར་སྒྲུབ་ཅིང་གཞི་མཐུན་པར་སྡུད་པ་ནི་གཞི་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་པ་སྟེ། དེ་ ཡང་འདི་ནི་ཨ་རུ་ར་སྨིན་པ་དག་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ།

如是除去种类的疑惑后，若不除去时间的疑惑，则因不知差别，故说'除去时间的疑惑，是显示自相'。现在为广说所说的两种时间差别，首先说略说时间的定义：'二和诸数等，其中无作用词，此即为略说。'即在略说语词和差别分别语词之间若无作用词，则成为略说之名。为显示其有时间及何种，'略说亦许有十四，二词及异名，词义他及六作用，差别及多音，别相摄基一摄，对分二彼补特伽罗，尽非变及业执。'
其中以二名摄一作用，如'涅槃解脱'说为'解脱'。略去多间的作用是以异名略说，如'仙人闻有最初所取之处'说为'舍卫城'。词不显自义而转义时是以他义略说，如因财神子有轮故称'有轮者'。业、作用、给予、请求、成就、基础等是六种作用词，略说这些是以六作用词略说，如'行法'说为'法行'，乃至'依法'说为'法依'等，应当了知。
在自性语词和差别语词之间，略去其他处所的语词，后分三门和二门的是以差别略说，如'佛世尊'、'天自在'、'大地白色'等，如其分类次第。有些论师解释这些为五种略说。一般而言，这些略说也是依各自义而安立，并非一切处皆有差别。如多音和他义等、彼补特伽罗、六作用等是不同方面的缘故。别相和差别是声音不同的缘故。如重复的对分是义不同的缘故。同基和彼补特伽罗等是一切不同的缘故。
其中有多音者即是多音，如说'有斑纹牛'等。摄自差别者即是别相摄，如'青莲花'。摄时或他事者即是基摄，如说'天等'。以聚合为主而摄同基者即是一基摄，如说'此是成熟的诃子'。

།གང་གཅིག་བསྟན་ན་གཅིག་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་མཐུན་པ་ཤེས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ཤེས་པ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟར་ལམ་འཁྱོག་པ་ངལ་བའི་རྒྱུར་བསྟན་ན་ལམ་མི་བདེ་བ་འང་ངལ་བའི་རྒྱུར་ཤེས་པ་དང་། ལམ་དྲང་བ་ བདེ་བ་སེམས་པའི་རྒྱུར་ཡང་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ།།བ་ནི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་གཉིས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འདིར་ནི་རྣམ་གྲངས་དང་བསྡུས་པའི་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་དེ་ནི་བ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ཏྭ་ཏ་ཧྭོཾ་ཏཽ་མ་པུ་རུ་ཥེ་ན་ཏད་པུ་རུ་ཥ་སྟེ་དངོས་པོ་ གཞན་དང་གཞན་དུ་སྦྱར་བ་དེའི་སྐྱེས་བུའོ།།གང་མཐའ་མི་འཇེད་པའི་ཚིག་ནི་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །གང་གཞི་གཅིག་གིས་གཞི་ཉིད་དང་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་ལས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་ལས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ནི་དུས་གཉིས་བཀོད་པ་ལས་བསྡུས་པའི་དུས་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་བྱེད་ པའི་ཚིག་དང་ལྡན་པའི་དུས་བཤད་པའི་ཕྱིར།བྱེད་པའི་དུས་ནི་དེ་ཉིད་ལ། །ཐེ་ཚོམ་གཅོད་བྱེད་འདུས་བྱས་ཡིན། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། བསྡུས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ལས་དང་བྱེད་པ་དང་། །ཆེད་དང་འབྱུང་ཁུངས་ འབྲེལ་བ་དང་།།གཞི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ཚོགས་པ་འདུས་པའི་དུས་ན་གང་གིས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། གང་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བའི་གཞི་དང་། གང་ཞིག་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་རྣམས་ནི་ལས་ཡིན་ཏེ། གང་གཡོ་བའམ། རྩོལ་ བའམ།སྔ་མའི་གནས་ལས་གྱུར་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་དང་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚེ་ན་ནི་བྱེད་པ་ལ་ཡོད་པའི་གཡོ་བའམ་རྩོལ་བ་ལས་སུ་གཟུང་ངོ་། །བྱེད་པ་དང་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚེ་ན་ནི་བྱ་བའི་གཞི་ལ་ཡོད་པའི་སྔ་མའི་གནས་ལས་གྱུར་པ་ལས་སུ་གཟུང་ངོ་། །བྱ་ བ་དང་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚེ་ན་ནི་བྱ་བའི་གཞི་དང་བྱ་བ་ཉིད་གཉིས་ཀ་བྱ་བར་གཟུང་སྟེ།ལས་ནི་བྱེད་པ་ལ་ཡོད་པའི་གཡོ་རྩལ་དུ་གཟུང་ངོ་། །འདིར་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྟོན་པའི་དོན་ཡིན་པས་བྱེད་པ་དང་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ལས་ཉིད་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་འབྲས་བུའམ། དོན་དང་དགོས་ ཆེད་ལྟ་བུ་དང་།གནས་སམ་ལྡན་པར་བྱེད་པ་དང་ཕྲད་པ་རྣམས་ནི་བཞི་པའམ། བདུན་པའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ནི་འདིར་འགོག་གོ། །སྤྱིའི་དབྱེ་བ་ནི་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བྱེད་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རབ་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ དང་།ཤེས་བྱ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མའི་སྒོ་ནས་མུ་བཞི་སྟེ། དམིགས་པ་དང་དེ་མ་ཐག་པ་དང་བདག་པོ་དུ་མས་བྱ་བ་རྣམས་ཤེས་གཅིག་སྐྱེད་པ་དང་། འབྱུང་བ་བཞི་དང་དུས་ཀྱི་ཁམས་ལྟ་བུ་དུ་མས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་དུ་མས་ གཅིག་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དམིགས་པས་འདྲ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། དེ་མ་ཐག་པས་ཤེས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེད་པ་དང་། བདག་པོས་ཡུལ་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་སྐྱེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། འབྱུང་བ་དག་རྟེན་པ་དང་། སྡུད་པ་དང་། སྨིན་པ་དང་། མ་རུལ་པ་དང་། རིམ་གྱིས་ འཕེལ་བ་དང་།ཆ་མཉམ་པར་སྐྱེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་དུ་མ་དུ་མ་ལ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་གཞི་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་སྐྱེད་པ་དང་། མ་རིག་པ་ལྟ་བུ་ལས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་སྐྱེད་པ་དང་། ས་བོན་ལྟ་བུ་ག་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་གཅིག་དུ་མ་ལ་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ།

凡是说明一个就能了知另一个的，那就是类比区分。这又分为了知相同和了知不同两种。比如这样：说明弯曲的道路是疲劳的原因时，就能了知不平坦的道路也是疲劳的原因，以及了知笔直的道路是心生愉悦的原因。
虽然为了理解，在所有情况下都会变成两个，但在这里，具有同义词和总结两种含义的词，称为第二个'巴'。其人称是'特瓦塔洪陶玛布热谢纳塔布热夏'，即与不同事物相结合的那个人称。
凡是词尾不消失的词就是不会穷尽的。凡是以一个基础作为基础本身，以其他作用成为业的成立，那就是执取业。这些是从设立两个时态中总结出的时态。
现在为了解释具有作用词的时态，说道：'作用的时态就在其中，断除怀疑即是造作。'为了善加运用那些总结，所以是造作。
为了说明那是什么，又说：'那又有业和作用，目的和来源关系，以及基础'等等。其中'业'是指当聚集汇合之时，由什么造作，在什么基础上造作，以及造作什么，这些都是业。
由于是动摇或努力或从前位转变而成，在说明性质和安立时，应当执取作用中存在的动摇或努力为业。在安立作用时，应当执取所作基础中存在的从前位转变为业。
在安立所作时，应当执取所作基础和所作本身两者为所作，业则应当执取作用中存在的动摇努力。这里是说明分别的意义，所以应当执取作用和安立的业本身。
其中果或义利目的之类，处所或令具足及相遇等是第四格或第七格的意义，所以这里予以遮止。总的区分应当以作用的意义来了知。
作用是具有作者的，这又包括极为生起、安立以及了知所知等。这些又通过一和多的方式分为四种：所缘、等无间、多个主要产生一个认知，以及四大种和时间界等多个产生一个果，这就是多对一的作用。
所缘产生相似，等无间产生识类，主要产生执取对境的本性等，以及诸大种产生依止、聚合、成熟、未腐败、次第增长和平等等，这就是多对多的作用。
如阿赖耶识产生一切识，如无明产生一切业和苦，如种子产生茎叶等，这就是一对多的作用。

མ་རིག་པས་འདུ་བྱེད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྒ་བའི་བར་ལྟ་བུ་དང་། ས་བོན་གྱིས་མྱུ་གུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུའི་བར་དུ་དང་། དེ་དག་རེ་རེའི་དབང་དུ་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གཅིག་གཅིག་ལ་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་འཇོག་བྱེད་ནི་ལྷས་བྱིན་དང་ལག་ཆུའི་ཚོགས་ལྟ་བུ་དུ་མས་ཤིང་ལྟ་བུ་བྱ་བ གཅིག་ལ་བྱེད་པ་དང་།ལྷས་བྱིན་གྱིས་བསྐུལ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། ལག་ཆས་གཅོད་པ་དང་འདྲེག་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་དུ་མས་དུ་མ་ལ་བྱེད་པ་དང་། སྟ་རེ་གཅིག་གིས་བྱ་བ་རྩི་ཤིང་ལྟ་བུ་དུ་མ་ལ་བྱེད་པ་དང་། སྟ་རེ་ལྟ་བུ་གཅིག་བྱ་བ་གཅིག་ལ་གཅོད་པ་ལྟ་བུ། གཅིག་གཅིག་ལ་ བྱེད་པའོ།།ཤེས་བྱ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་མཚན་རྟགས་སམ། གཏན་ཚིགས་སམ། བརྗོད་པ་དག་ལས་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྒྲ་དུ་མས་དོན་དུ་མ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ལྟ་བུ་སྒྲ་གཅིག་གིས་དོན་དུ་མ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་རྗོད་འཇོག་ ལྟ་བུ་སྒྲ་དུ་མས་དོན་གཅིག་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་།ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་སྒྲ་གཅིག་གིས་དོན་གཅིག་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རྟགས་ཀྱིས་ཤེས་པ་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །སྦྱིན་པ་ནི་གང་གི་ཆེད་དང་དོན་དང་དགོས་པ་དང་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་ལའམ། གང་ལ་མཆོད་སྦྱིན་དང་ཕྱག་ འཚལ་བའི་ས་སྟེ།འདི་ལྟར་ལས་དང་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་བྱ་བ་སྟེ། བྱ་བའི་དོན་ནི་འདིར་ཡང་དག་པར་སྦྱིན་པའོ། །དེའི་དབྱེ་བ་ནི་ལས་དང་བྱེད་པས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འབྱུང་ཁུངས་སམ་རྒྱུའི་དོན་ནི་གང་ལ་གང་ཡོད་པ་ལས་དེ་དེ་ལས་བྲལ་བ་དང་སྐྱེས་པ་དང་དགར་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་ བྱས་ན་དོན་དེར་འགྱུར་ཏེ།བདུན་པའི་དོན་ལ་རག་ལས་པས་དེའི་དོན་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དྲུག་པ་ནི་བདག་པོའི་ཚིག་གིས་ལྷག་མའི་ཚིག་སྟོན་པར་བྱེད་པས་སྒྲ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་འདོམ་པ་སེལ་བར་བྱེད་དེ། མུ་བཞི་པ་རྣམས་ནི་གསུམ་སེལ་ཏོ། །གསུམ་པ་རྣམས་ནི་གཉིས་སེལ་ཏོ། ། གཉིས་པ་རྣམས་ནི་གཅིག་སེལ་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་པོ་གང་གི་དོན་དུ་བསྟན་ཞེས་འདྲི་བའི་ཚེ་ནི་ལྷག་མ་གང་གི་བར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷག་མ་གང་གི་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བའི་ཚེ་ན་ནི་བདག་གི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལས་ནས བརྟེན་གནས་ཀྱི་བར་དུ་ཀུན་ལ་དྲུག་པའི་སྒྲས་འདོམ་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།།བརྒྱུད་པའི་དུས་སུ་སྔ་མ་འོག་འདྲིལ་ཏེ་སེལ་ཏོ། །བརྟེན་གནས་གཞི་ནི་བཞི་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་བརྟེན་པའི་གནས་བཞི་དང་། ལས་བརྟེན་པའི་གནས་བཞི་དང་། མཐུ་ལ་བརྟེན་པའི་གནས་བཞི་དང་། ལྡན་པ་ བརྟེན་པའི་གནས་གཞི་དང་བཞིའོ།།ངོ་བོ་ཉིད་བརྟེན་པའི་གནས་གཞི་ལ་བཞི་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཏིལ་འབྲུ་ལ་ཏིལ་མར་གྱིས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུ་ཁྱབ་མཚུངས་པ་དང་། ཕྱོགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པ་མེ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུ་ཁྱབ་མི་མཚུངས་པ་དང་། ཕྱོགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཤིང་གིས་ཙན་དན་གྱི་ཤིང་ལ་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུ་ཁྱབ་བྱེད་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པ་ནམ་མཁའ་ལ་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུ་ཁྱབ་པ་རྒྱ་ཆེ་བའོ།

无明缘行，乃至老死等，如种子生芽，乃至结果等，这些每一个所说的都是一对一的作用。
能安立者，如提婆达多和工具等众多因素对一个木头的作用，提婆达多发起的作业，工具进行砍伐和削刮等作业，是多对多的作用，如一把斧头对多个植物的作用是一对多的作用，如斧头这样的一个工具对一个砍伐对象的作用是一对一的作用。
所知能知是通过相状或因或言说等来了知义理，这又包括多个声音表达多个意义，如语根这样一个声音表达多个意义，如因明论式这样多个声音表达一个意义，如表示自性这样一个声音表示一个意义，同样也适用于通过标志而了知的情况。
与格是为了什么目的、意义、需要和果报等，或者是供养和顶礼的处所。如此，业和作者的果报即是作业，作业的意义在此即是真实给予。其分类应当依据业和作者来配合。
从格或因的意义是从某处某物中分离、产生、区分并作差别而成为那个意义，依赖第七格的意义而应当了知其意义。
第六格是以所有格词来显示余词，从而消除语言和疑惑的歧义。四句中消除三种，三句中消除两种，两句中消除一种。因此这是确定。当问'所有格为何义而说'时，即成为'依据余词所要表达的意义而说'。当问'余词是谁的'时，即成为'是我的'。从业至所依处，一切都用第六格词来消除歧义。
在相续时，前者向后转而消除。所依处基有四种：自性所依处四种，业所依处四种，力所依处四种，具有所依处基四种。
自性所依处基有四种：遍一切处以一切遍满如芝麻粒中芝麻油遍满般遍满相等，部分遍于部分如烟与火般遍满不等，部分遍于一切如树遍于檀香木般能遍广大，一切遍于部分如虚空中光明遍满般所遍广大。

།ལས་བརྟེན་པའི་གནས་གཞི་ལ་ཡང་བཞི་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་བརྟེན པ་མེ་དང་ཆུ་ལ་སྲེག་པ་དང་སྤངས་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང་།ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་བརྟེན་པ་མེ་དང་ཆུ་དང་དགྲ་ལ་སྲེག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་འཇིག་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཉིས་ཀར་འགྱུར་བའི་ལས་བརྟེན་པ་གཏར་སྲེག་ལ་བརྟེན་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཕན་ པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་དང་།གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ལས་བརྟེན་པ་གང་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་སྟེ་རླུང་ལས་ལྗོན་ཤིང་རྣམས་གཡོ་བ་ནས་བྱ་རྣམས་སྐད་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །མཐུ་ལ་བརྟེན་པའི་གནས་གཞི་ལ་ཡང་བཞི་སྟེ། ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་མཐུ་ལ་བརྟེན་པ་རྒྱལ་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ རྒྱལ་པོའི་མི་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་།དུས་ཐ་དད་པའི་མཐུ་ལ་བརྟེན་བ་ས་བོན་ལ་བརྟེན་པ་མྱུ་གུ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཐ་མི་དད་པའི་མཐུ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མཐུ་ལ་བརྟེན་པ་ཀུན་གཞི་ལ་བག་ ཆགས་གནས་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།ལྡན་པ་བརྟེན་པའི་གནས་གཞི་ལ་ཡང་བཞི་སྟེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལྡན་པ་ལྷས་བྱིན་ལ་ནོར་ཟས་དང་དཔུང་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལྡན་པ་ལྷས་བྱིན་ལ་དགྲ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། གཉིས་ཀ་ལྡན་པ་ལྷས་བྱིན་ལ་རྟ་ངན་པ་ཡོད་ཅེས་ བ་ལྟ་བུ་དང་།གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ལྡན་པ་ལྷས་བྱིན་ལ་རྫས་དགོས་པ་མེད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་བོད་པ་དང་དོན་ཙམ་བསྡུས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་གནས་བརྒྱད་དེ། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་ཚིག་དག་ཀྱང་དེར་འདུ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་བརྒྱུད་པས་སོ། །དོན་དེ་དག་ ཀུན་ཀྱང་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་དང་།མཇུག་སྡུད་པའི་ཚིག་དག་གིས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་། ཟླ་བསྡུ་ལྷག་མ་བཅས་པ་དང་། །དགག་སྒྲུབ་བརྣན་དང་བདག་པོ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ཟླ་བསྡུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་སྡུད་པའི་ ཚིག་སྟེ།གང་ཞིག་དམ་བཅས་པའི་དོན་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་གིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་རྫོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་དུ་རུང་བ་དག་གོ། །ཚིག་ལྷག་མ་ཅན་ནི་ལྷག་བཅས་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་དོན་གྱི་ཁ་སྐོང་བའོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་ཤིང་ གཅོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་འདྲེན་པ་ལྟ་བུ་དག་གོ།།དགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་མེད་པ་དང་། མ་ཡིན་པར་རོ། །འདིའི་ཁྱད་པར་ཅི་ཞེ་ན། དགག་པར་བྱ་བས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་གྱི། འགེགས་པར་བྱེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགག་པར་ བྱ་བ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་གཉིས་ཀ་ལ་བརྗོད་དུ་རུང་སྟེ།གཞིའི་བྱེ་བྲག་བསྣན་པར་བྱས་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞིག་འགེགས་པར་བྱེད་བས་སྟོན་པ་ནི་མེད་པར་དགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་འགེགས་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གིས་སྟོན་ན་ནི་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མེད་པ་རྣམ་ པ་བཞིར་བསྟན་པ་དག་ལས་གཏན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་སྟོན་པ་ནི་མེད་པའོ།།སྔ་ན་མེད་པ་དང་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པ་དག་ནི་རང་གི་རྟེན་མི་འདོར་བས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་བྱེ་བྲག་གིས་ན་གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པ་དང་ཆུང་བ་དང་། མི་འདྲ་བ་དང་དམན་པ་རྣམས་སུ་འགྱུར་ཏེ་འགེགས་ པའི་ཚིག་གིས་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་དགག་པ་དང་བཅས་པས་བསྟན་པར་བྱ་བས་བྱེ་བྲག་ཕྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

依据业的所依处也有四种：即圆满成就的业所依，如依火和水进行焚烧和舍弃等；
衰损的业所依，如依火、水、敌人进行焚烧、痛苦和毁坏等；
二者皆有的业所依，如依靠放血和灸疗，以痛苦而得到利益等；
二者皆非的业所依，如不生变化，如风使树木摇动，鸟儿发出声音等。
依据力的所依处也有四种：即体性差别的力所依，如依靠国王而称为'王臣'等；
时间差别的力所依，如依靠种子而称为'苗'等；
无差别的力所依，如'如来安住于各别自证智'等；
二者皆非的力所依，如'习气安住于阿赖耶识'等。
具有所依的所依处也有四种：即具有顺品，如'天授具有财物、食物和军队'等；
具有违品，如'天授有敌人'等；
二者皆具，如'天授有劣马'等；
二者皆非具有，如'天授有无用之物'等。
这些加上称呼和略摄义，共有八处，能诠的动词也归摄于此，有些是以义的体性，有些是以间接。
为了以语词组合和结尾语词明显显示这一切义的场合差别，还有：
'合说、余分及，遮遣、强调及，主格'等广说。
其中合说是合并语词，即以总相和别相能显示所立义已圆满的可说义。
余分语即余分，余分是义的补充，具有此者即具有余分，如'天授砍树'等引导他者。
遮遣即遮止，如何遮止？以无和非。此有何差别？以所遮而成差别，非能遮，因为不能。
所遮本无也可说二者，加基的差别而遮无实法的能遮显示为无遮。
若以遮有实法的语词显示则称为非遮。
此中从无的四种显示中，永无和坏灭无的显示是'无'。
先前无和互无二者因不舍自依而是'非'。
彼等'非'以差别而成对治、相违、小、不同、劣等，以遮词显示为如是。
因此说以具遮而显示的差别之语。

།ཅིའི་ཕྱིར་དགག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་དག་དང་ལྡན་པ་གང་དག་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དོན་ གང་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འདི་དག་ཡོད་ན་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ལྡོག་པ་དང་མི་ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་ཅི་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཡོད་པ་ཡོད་དོ། །མེད་པ་མེད་དོ། །མེད་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ན་མེད་པའི་ཚིག་གིས་རང་དང་གཉིས་ཀ་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །ཡོད་པའི་ཚིག་གིས་ནི་རང་དང་གཞན་གཉིས་ཀ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པར་མིང་འདོགས་པར་བྱེད་དོ། །བརྣན་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་བརྣན་པས་ནི་གཞན་གྱིས་གཞན་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་བརྣན་པས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་དགེ་ཀྱང་ཡིན་ པ་ལ་སོགས་བར་འགྱུར་རོ།།བརྣན་པའི་སྒྲ་དགར་བར་འགྱུར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་གང་ལས་ཤེ་ན། ཁ་ཅིག་ནི་དགོད་པ་ལས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཟླ་ལས་སོ། །བདག་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་པོ་སྟེ། བདག་པོའི་དོན་ནི་གང་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ མིང་ནི་དེར་བརྟགས་པ་སྟེ།འབྲུ་མང་པོ་པ་དང་། བ་གཉིས་པ་དང་། དེ་ལ་ཕན་པའི་རྐྱེན་ཅན་ལ་སོགས་བར་སྟོན་པ་དག་ལྟ་བུ་དོན་འཕོ་བ་རྣམས་སོ། །གཞན་ཡང་། རྒྱན་དང་ཁ་སྐོང་དུས་ལ་འཇུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཚིག་གི་རྒྱན་གྱི་གསུམ་སྟེ། མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དང་ཁ་སྐོང་བའོ། །དེ་ལ་མཐུན་ པའི་རྒྱན་ནི་དོན་མཐུན་པར་སྟོན་པའོ།།མི་མཐུན་པའི་རྒྱན་ནི་མི་མཐུན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པར་སྟོན་པ་སྟེ་ཁས་ལེན་པའི་རྒོལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁ་སྐོང་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། རྩ་བ་སྐོང་བ་དང་ཚིག་ཁ་སྐོང་བའོ། །དེ་ལ་རྩ་བ་སྐོང་བ་ནི་ཡི་གེ་ཚང་བར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །ཚིག་ཁ་སྐོང་བ་ནི་ཚིག་དང་ཚིག་ གི་ལྷག་མ་དག་གོ།།དུས་ལ་འཇུག་པ་ནི་སྒྲ་གང་ཞིག་གིས་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་མ་འོངས་པ་སྟོན་པར་ནུས་པ་དག་གོ། །འབྱེད་སྡུད་གཞན་གཅོད་གཉིས་པ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྱེད་པ་དང་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་སྟེ། འབྱེད་ཅིང་སྡུད་པ་དང་སྡུད་ཅིང་འབྱེད་པ་དག་གོ། །དེ་དག་ནི་ ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཡང་སྐབས་ཀྱི་བྱ་བ་སྡུད་པ་དང་ལྡན་ནོ།།འདི་ནི་དད་དང་ཡང་གི་སྦྱོར་བ་ཅན་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱུའི་དོན་དང་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་གཞིའི་དོན་དང་སྨྲ་བ་འདེབས་པ་དང་རྩ་བ་བསྐང་བ་རྣམས་སུ་ཡང་བྱེད་དོ། །གང་འདི་ཡོད་ན་ཁྱད་པར་ཐ་མི་དད་པ་མེད་དོ། །སྡུད་པ་དག་གིས་ནི་བཤད་པར་བྱས་ པ་དང་འགྱུར་བ་དང་གཞན་དོན་ཡིན་པ་ནི་སྐབས་ཀྱི་མཐུས་ཡིན་གྱི་སྒྲས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་འགེགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་དག་དང་ཕྱོགས་རེ་རེ་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་གང་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་བརྗོད་ན་དེའི་མ་རིགས་སྤྱི་ཙམ་དུ་བསྡུས་པའམ། རིགས་གཅིག་ པའི་ཁྱད་པར་དག་སྔ་མ་ལས་གཞན་པ་འགེགས་པར་བྱེད་དེ།དེ་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ལ་དེ་བརྗོད་དེ། ཁྱད་པར་བརྗོད་ན་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་རིགས་སུ་བསྡུས་པ་གཞན་ལ་ཁྱད་པར་དེ་མེད་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་མི་ལྡན་པར་ངེས་བར་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞན་གཅོད་པ་ཡིན་ ནོ།།གང་དག་གཞི་དང་ཁྱད་པར་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་མི་འདུ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་གཞི་དང་། ཁྱད་པར་དུ་གཞི་ལ་ལྡན་པར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་བརྗོད་ན་ནི་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་འཛིན་ཅིང་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ནི་དཔེར་ན་སྔོན་པོ་ཁོ་ན་ཨུཏྤལ་ཡོད་ ཅེས་བརྗོད་ན་ཁྱད་བར་གཞན་གཅོད་དོ།

若问为何称为遮遣？因为具有这些者无不退转之故。所谓成立即是能成立。若有此等所成立义则不退转。
若问退转与不退转的差别是什么？某者有则是有，无则是无。若说无亦有，则以无之词遮遣自身与二者。以有之词则成立自身与他者二者。因此，对彼等安立遮遣与成立之名。
增益是自性与异名。其中以自性增益则遮除以他显他等。以异名增益则成为如是善等。
也有增益声成为分别，如此处所说'此是'等。此从何而来？有些从分别而来，有些从月而来。
所谓主格等即是主格，主格之义是凡有彼者之名即是假立为彼，如多谷者、二牛者、及有益于彼之词缀等，皆是义之转变。
复次，'装饰、补充、时间而入'中，词之装饰有三：相顺、相违及补充。其中相顺装饰是显示义之相顺。相违装饰是虽相违亦显示所立已成，如承许之论者等。
补充有二：根本补充与词之补充。其中根本补充是使文字完整者。词之补充是词与词之余分。
入于时间是指某声能显示过去、现在、未来者。
'分别、摄集、遮他、第二'中，显示分别与摄集等，即分别而摄集及摄集而分别。彼等虽自性各异，亦具有场合之摄集作用。
此是具有'且'与'亦'之结合，有些亦作为因义、时间差别、处所义、加入言说及补充根本等。若有此则无无差别。
诸摄集词所说、所成及为他义，是依场合力而非依声。
所谓遮他即是遮遣他，此与遮遣、成立二者各自相顺，此若随说某者，则总摄其类别或遮遣前者之外的同类差别。
且彼亦于差别之处所而说彼，若说差别则显示摄于差别处所类中之他者无有彼差别，此即是所谓决定执持他不具之遮他。
有些处所与差别自性不相融者，亦依具有而成为处所与差别，于处所成立具有差别，说彼则决定执持关联而遮除无关联，如说'唯青莲花'则遮除其他差别。

།སྔོན་པོ་ཨུཏྤལ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ན་གཞི་གཞན་གཅོད་དོ། །སྔོན་པོ་ཨུཏྤ་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བརྗོད་ན་སྔོན་པོ་ཨུཏྤལ་ལ་ཡོད་པ་ངེས་པར་བསྟན་པས་མེད་པ་དང་མ་འབྲེལ་པ་གཅོད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ཡང་བརྗོད་ དོ།།དེ་ལ་སྔ་མ་གཉིས་ལ་ནི་སྐབས་ཀྱིས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །མ་འབྲེལ་པ་གཅོད་པ་ནི་ཁྱད་པར་དང་གཞི་ཉིད་ལ་འགལ་བ་མེད་ན་བརྣན་པའི་ཚིག་གིས་མ་ངེས་པར་སྟོན་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ། །སྤྱིར་བརྣན་པའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཚིག་སྔ་མའི་ཁྱད་པར་ གཅད་པ་དང་།ངོ་བོ་གཅོད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པར་སྦྱོར་བ་དག་སྐབས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྒྲ་ལས་ནི་ནུས་པ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་བརྣན་པའི་སྒྲ་ཚིག་གི་ཕྲད་དུ་མི་སླུ་བ་དག་ལ་འཇུག་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །སྐབས་ཀྱི་མཐུས་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པར་བྱ་བ་གང་ཞིག་ཁོ་ན་དང་ཉིད་ཀྱི་ ཚིག་གིས་བསྟན་ན་དོན་དེ་བདེན་པར་ཤེས་སོ།།དེ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་དུ་འགོག་གོ། །གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཟུར་གཉིས་པའོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་བྱེད་པ་དང་ལས་གཉིས་ཀར་འགྱུར་དུ་རུང་བལྟ་བུ་དང་། ཡིན་པ་དང་ཡོད་པ་གཉིས་ཀར་འགྱུར་དུ་རུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཉིས་ཁོ་ན་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ་གཞན་དང་གཉིས་ཞེས་བྱའོ།།གཅིག་གི་ཚིག་དང་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་།མང་པོའི་ཚིག་དང་རྟགས་ཅན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིག་ཏུ་སྟོན་པའི་ཚིག་ནི་གཅིག་གི་ཚིག་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤིང་། ཤིང་དག་།ཤིང་རྣམས་ཞེས་བྱ་ བ་སྟེ་གྲངས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གོ།།རྟགས་ཅན་ནི་རྟགས་ཡོད་པའི་ཚིག་སྟེ། ཕོ་དང་མོ་དང་མ་ནིང་གི་རྟགས་གང་ཞིག་དང་ལྡན་ན་དོན་གང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། སྡུད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་བ་དག་གི་སྒྲ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ དག་གོ།།དེ་དག་དང་བཅས་པ་དང་འདྲེན་པ་དང་སྣང་བ་དང་ལྡན་པས་སོ། །མཐའ་ཡི་ཚིག་དང་དབུས་ཀྱི་ཚིག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ལ་གང་ཞིག་ཡོད་ན་མཐའ་འདྲེན་པ་དང་དབུས་འདྲེན་ནུས་པའི་ཐ་ཚིག་ནི་མཐའ་དང་དབུས་ཀྱི་ཚིག་སྟེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་ ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།ཉེ་དང་རིང་ལ་སྙེག་པ་དང་། མངོན་དུ་བ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར། །རབ་ཏུ་ལྐོག་ལ་སྙེག་པ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་གང་ཞིག་དོན་གང་ཉེ་བ་དང་། མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་སྙེག་པར་བྱེད་པ་དང་གང་ཞིག་རིང་བ་དང་། ལྐོག་དང་ཤིན་ཏུ་ ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་སྙེག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་སྦྱར་བའོ།།དེ་ལ་དོན་ཉེ་བ་ནི་ཡུལ་ཐག་ཉེ་བ་སྟེ། གང་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་འདི་ཐག་ཉེ་བའོ། །ཡུལ་གང་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་མངོན་དུའོ། །དོན་འདིར་གྱུར་པ་ནི་བཤད་པའམ། འཆད་པའམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ་འདིའོ་ཞེས་ བྱ་བར་བརྗོད་དོ།།རིང་བ་ནི་ཡུལ་ཐག་རིང་བ་སྟེ། གང་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ཐག་རིང་བ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མངོན་དུ་བྱར་མི་ནུས་པའོ། །རབ་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་མ་ཡིན་པས་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དོ། །དེ་ ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དུས་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབྱེ་བས་འདྲེན་པ་མི་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ།ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་བའི་ཚེ་ན་ནི་ཐག་རིང་བ་ཡུལ་གང་བདག་དང་མ་འབྲེལ་པ་དང་། བདག་གང་ཞིག་གིས་བཞག་ན་དེ་དང་འབྲེལ་པ་གཞན་དང་། མི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་བདེན་པ་དག་ལ་ཡང་ འཇུག་པར་བྱེད་དེ།འདི་ལྟར་འབྲེལ་པའམ་མ་འབྲེལ་པ་དག་འབྲེལ་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་གཞན་དང་སྐྱེས་བུ་གཞན་ནོ། །དེའི་སྐྱེས་བུ་བྱ་བས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ།

如果说'蓝色唯独存在于青莲花'，则排除其他基础。如果说'蓝色存在于青莲花唯独'，则确定表明蓝色存在于青莲花，排除不存在和无关联。同样也可以用于不同的情况。
其中前两种情况，有时会因语境而变得不确定。排除无关联时，如果特征和基础本身没有矛盾，则强调词就没有表示不确定的能力。
一般属于强调类的词，应当根据语境的力量来理解它们是用于切断前面词语的特征、切断本质，还是用于表示无差别。从词语本身是没有这种能力的。
此外，强调词也可以用于不欺诳的词语连接。这是由语境的力量决定的。如果用'唯独'和'即是'等词来表示所要表达的内容，就知道这个意思是真实的。这就是词语的连接。
所谓'第二'是指第二个词角。这就像是可以同时作为能作和所作两者的情况，或者可以同时是'是'和'有'两者的情况。比如说'不仅是这两个'就是指'其他和两个'。
'单数词、双数词、复数词和带性别词'，单数表示的词是单数词，同样也适用于其他。比如'树、两树、诸树'，这就是表示数量的词。
带性别词是指具有性别标记的词，即具有阳性、阴性、中性任何一种性别标记时，表示意义广泛、作为行为、总括等作用或不作用的词语标志。
这些都是具有伴随、引导、显现等特征的。
'末尾词和中间词'是指当某物存在于某处时，能够引导末尾和中间的词语就是末尾词和中间词。比如'色等'和'从色到识'等。
'趋近和远离，现前和隐蔽，极为隐蔽的趋近'，是指某些词语趋向于近处和现前的意义，某些词语趋向于远处、隐蔽和极为隐蔽的意义。
其中，近义是指地方距离近，相对于某物而言这是距离近。现前是指某境界为认识所直接感知。此处的意义是指所说的或正在说的或其他任何情况都可以说'这个'。
远是指地方距离远，相对于某物而言称之为距离远。隐蔽是指不能现前。极为隐蔽是指不能通过非传闻而了知，由于这些是隐蔽的所以说'那个'。
这又因本质、时间和言说的差别而有不同的引导方式。当表示本质时，远处是指任何与自己无关的地方，自己建立某物时与之相关的其他，不能不说的和本质真实等都可以运用。比如有关联或无关联的情况，关联是指某人与另一人。如说'他的人'等。

།མིང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་ནི་གསང་བར་འོས་པ་མི་སྟོན་པར་འདོམས་པ་ནི་དེ་མ་སྟོན་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ངོ་བོ་ ཉིད་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་འདི་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བས་བརྗོད་པ་སྟེ།དེ་དག་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་བདེན་པ་དང་གསང་བ་དང་བདག་གི་བ་དང་ཕ་རོལ་པོ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་དུས་གསུམ་ཆར་མི་སེལ་ཏོ། ། གལ་ཏེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དུས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དུས་ཅན་ལ་ནི་ད་ལྟར་སེལ་ཏོ། །དུས་ཅན་ཡིན་ན་བདག་ཉིད་སེལ་ཏེ། དུས་དང་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་དུ་འགོག་པའི་ཕྱིར་དུས་སེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་ནི་གང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ བརྗོད་པ་འདས་པ་དང་།རྣམ་གྲངས་གཞན་ལ་བརྗོད་པ་ཡང་རུང་སྟེ། གང་ཞིག་གི་སྐབས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡོད་པ་དང་ཚིག་ལྷག་མ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལ་འདས་པ་ནི་སྔར་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདས་མ་ཐག་པ་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་བརྗོད་ པ་ཡང་རུང་སྟེ།གང་ཞིག་གི་སྐབས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་གང་ཞིག་ཡིན་པ་ནི་དེ་ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདྲི་དང་ལན་གྱི་ཚིག་དང་ནི། །བདག་དང་གཞན་དང་སྦྱོར་བའི་ཚིག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདྲི་བའི་ཚིག་ནི་གང་དང་། ཇི་ལྟར་དང་། གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དྲི་བར་བྱས་ནས་གང་ཞིག་གི་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཞིང་མཇུག་སྡུད་པའི་ལན་དུ་འགྱུར་རོ། །བདག་གི་ཚིག་ནི་ཡིན་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་ཅན་དང་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ངོ་བོར་སྟོན་པས་བརྗོད་པའོ། །གཞན་གྱི ཚིག་ནི་དོན་གཞན་དང་འབྲུ་མང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་རང་གི་དོན་མི་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པའོ།།སྦྱོར་བའི་ཚིག་ནི་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ཐམས་ཅད་དེ། འདི་ལྟར་མིང་གང་ལ་ཡིན་པས་སྦྱར་བ་དང་། ཡོད་པས་སྦྱར་བ་དང་། དེ་ལ་ཕན་པས་སྦྱར་བ་དང་། བྱེད་པས་ སྦྱར་བ་དང་།ལས་ཀྱིས་སྦྱར་བ་དང་། འདྲ་བས་སྦྱར་བ་དང་། ངོ་བོས་སྦྱར་བ་དང་། དངོས་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་སྦྱར་བ་ལྟ་བུས་མིང་དེ་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཡིན་པས་སྦྱར་བ་ནི་ཡིན་པར་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་ཡིན་པར་སྦྱར་བ་ནི་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འདིའི་མིང་ལྷས་བྱིན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡོད་པར་སྦྱར་བ་ནི་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འདི་ལ་བརྟུལ་བ་ཡོད་པས་འདིའི་མིང་བརྟུལ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཕན་པར་སྦྱར་བ་ནི་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འདི་དོན གྲུབ་པ་ལ་ཕན་པའི་མཐུ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་འདིའི་མིང་དོན་གྲུབ་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།བྱེད་པར་སྦྱར་བ་ནི་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འདི་མི་རྣམས་དགའ་བར་བྱེད་བ་ཡིན་པས་འདིའི་མིང་དགའ་བོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལས་སུ་སྦྱར་བ་ནི་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འདི་ལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྔགས་ པ་ཡིན་པས་འདིའི་མིང་ཉེ་བར་བསྔགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།འདྲ་བར་སྦྱར་བ་ནི་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འདི་ལྷ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པས་འདིའི་མིང་ལྷ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ངོ་བོར་སྦྱར་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་འདི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པས་འདིའི་མིང་སྐྱེས་བུ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོའི་རྐྱེན་དུ་ སྦྱར་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དངོས་པོ་འདི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཡིན་པས་འདིའི་མིང་སྐྱེས་བུ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་ཀུན་ཀྱང་འདུ་བས་མིང་གང་ཡང་དེ་དག་ཏུ་རྣམ་པར་སྦྱར་ཞིང་གང་ཞིག་ཏུ་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱའོ།

不能说出名称是指不应泄露秘密，教导不要说出那个，就像说'不要说出那个'一样。
进入本性真实是指这个确实是真实的，用'就是那个'来表达，这些被认为是语助词。
如此，当进入实物真实、秘密、自己的和他人的时候，这个'那个'这些词在三时中都不排除。
如果所要表示的是时间本身，那么对于有时间的事物则排除现在时。如果是有时间的，则排除自身，由于进入时间和事物的力量而区分，为了遮止语助词，所以不会排除时间。
在这里，无论是从世俗角度所说的过去，还是从其他方面所说的，都应当理解为在某种情况下所要表示的意义存在，并且会有剩余的词。
其中过去是指先前所说的，这也包括刚刚过去的和在其他时候所说的，应当知道'那个'这个词是用来表示在某种情况下所要表示的任何意义。
关于'问答之词，以及，自他相连之词'，问词是指'什么'、'怎样'、'是什么'、'为什么'、'谁的'等等，在提出问题之后，某些词语组合起来作为结论性的答复。
自身的词是指以作格词尾和作格词缀等形式表示本质的表述。
他者的词是指其他意义和多音节等词语本身不表示意义的表述。
连接词是指所有词语的组合，例如：以是来连接名词，以有来连接，以利益来连接，以作用来连接，以业来连接，以相似来连接，以本质来连接，以事物因缘来连接等方式组合名词。
其中怎样呢？比如以是来连接就是连接为是，同样其他也应这样说。
其中连接为是，例如'这个人的名字叫天授'这样。
连接为有，例如'这个人有勇猛，所以他的名字叫勇猛'这样。
连接为利益，例如'这个人成就利益的力量近作，所以他的名字叫成就'这样。
连接为作用，例如'这个人使人们欢喜，所以他的名字叫欢喜'这样。
连接为业，例如'这个人被人们称赞，所以他的名字叫称赞'这样。
连接为相似，例如'这个人像天人，所以他的名字叫天'这样。
连接为本质，例如'这个人是人，所以他的名字叫人'这样。
连接为事物因缘，例如'这个人的事物是人性，所以他的名字叫人性'。
如此，在这些词语组合中，前面所说的一切都包含在内，任何名称都应当这样组合，并在某处作出结论。

།དེ་རྣམས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ནི་དེ་དག་ཏུ་སྟོན་ པའི་རྐྱེན་གྱི་ཡི་གེ་དང་ལྡན་ནོ།།ཁ་ཅིག་ནི་སྐབས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། རྒྱས་པ་དང་བསྡུས་པ་དག་ནི་མ་ངེས་པ་དང་། གང་ཡང་སྒྲ་དག་ནི་འདི་ཙམ་ཁོ་ན་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི་མེད་དེ། གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་མི་ཟད་པ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འདིར་བསྟན་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ནི་བྱེད་པའི་ཚིག་དང་ལྡན་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྟོན་པས་དུས་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་སྐབས་ཀྱི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་བསྡུས་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱེད་པའི་ཚིག་དང་ལྡན་པ་ དག་གིས་ནི་མི་ལྡན་པ་དག་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དུས་ཀྱིས་འདོམ་པ་སེལ་བ་དེ་དག་ཀྱང་གཞན་གཅོད་པའི་ཚིག་དང་ལྡན་ན་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲར་འགྱུར་ཏེ། རང་དང་ཉིད་ལྟ་བུ་ནི་མཐུན་པའི་ཐུན་མོང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེ་དང་ལྡན་ན་རང་འབའ་ཞིག་གམ་ཁྱད་པར་དུ་ འགྱུར་རོ།།དེ་མི་ལྡན་པ་དག་ནི་ཐུན་མོང་དག་ཀྱང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ། །དུས་ཀྱི་འདོམ་པ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་རྫོགས་སོ།། །།ད་ནི་བསལ་བ་དེ་དག་གི་དགོས་ཆེད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིགས་དང་ དུས་བསལ་བྱས་ནས་ནི།།བསྟན་བྱ་གང་ཞིག་སྟོན་པ་དེ། །དེ་ནི་ཆེད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་སྒྲ་དེ་དག་རང་གི་ཚིག་གི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་སྟོན་པ་དག་གིས་གཞན་བསལ་ཏེ། དོན་དེ་དག་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་ཆེད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྒྲ་སྦྱར་བའི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་དབྱེ་བ་ནི་དུས་སེལ་བའི་སྒྲ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པ་རྫོགས་སོ།། །།སྦྱོར་བ་བཞི་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྙེད་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི། །གང་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པ་ནི། །གང་གིས་སྟོན་པའི་ཡི་གེ་དེ། །དེ་ནི མིང་དུ་བཏགས་པ་ཡིན།།ཞེས་གསུངས་ཏེ། མིང་དུ་བཏགས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་སྦྱོར་བ་དེའི་མིང་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །མིང་ཇི་སྙེད་ཡིན་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་མིང་དག་ཡིན་ནོ། །མིང་དུ་བཏགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་བ་རྫོགས་སོ།། །། གང་ཞིག་རྣམ་སྨིན་རྣམ་བྲལ་རྣམ་པའི་ཤེས་པས་མི་རེག་ཅིང་། །བརྗོད་མིན་བརྗོད་དང་ལྡན་མིན་བརྗོད་པས་རེག་མིན་ཀྱང་། བརྡ་རུ་བཏགས་པས་བརྗོད་པ་གསལ་ཏེ་དེ་ཉིས་རྣམ་པ་བརྗོད་གྱུར་ནས། །རྣམ་པའི་ཤེས་པས་རྣམ་བྲལ་ཁོང་དུ་ཆུད་ལ་ཕན་པ་འདི་གཟིགས ཏེ།།ཐུབ་དབང་སྲས་དང་བཅས་པས་སྐྱེ་བོ་མཐུན་པར་བཏགས་པ་བསྟན་པར་མཛད། །གདགས་པས་བརྒྱུད་ཕྱིར་ཐ་སྙད་གཟུགས་ཀྱིས་བསྟན་དེ་སྟོན་པ་དག། །སྐྱེ་བོ་གྲགས་སོ་ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ་པས་ཁྲིད་པ་རྣམས། །དོན་ལ་རྣམ་པས་འཛིན་ཅིང་རྣམ་པ་བརྗོད་འཛིན་ པ།།བརྗོད་པ་མིང་དུ་བཏགས་འཛིན་ཐ་སྙད་དེ་ལ་གཟུགས་སུ་རྟོག་།ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་དག་།བྱིས་པ་ཀུན་དང་ཐུན་མོང་འདི་བྱས་པས། །དེ་དག་སྒྲ་དང་དོན་ལ་མཁས་གྱུར་ཏེ། །རྣམ་བྲལ་བརྗོད་མེད་དོན་ལ་འཇུག་གྱུར་ཅིག། །སྨྲ་བ་ཐམས་ ་ཅད་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་སྦྱོར་བ་བཞི་དང་ལྡན་པ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་སུ་བྷཱ་ཥ་ཀཱི་རྟིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་པའི་གཞུང་དུ་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

这些当中，有些是以所说的词缀字母相应，有些是依靠语境的力量。如是三十五种，广说和略说是不确定的，任何声音也不能确定说仅此而已，因为是陀罗尼和无尽辩才，非凡夫境界的缘故。因此此处所说三十五种。这些具有作用词，以差别显示，具有时间作用。总之，具有语境力的可以归纳而了解。具有作用词的也能了解不具有的。
以时间消除疑惑的那些，若具有遮遣他者的词则成为差别词，如'自'和'本身'等因为不可能有共同相同，若具有彼则唯独或成为差别。不具有彼者，因为可能有共同，故无显示差别性的能力。时间疑惑消除之第二配合圆满。
今为显示彼等遮遣的必要故说：'遮遣种类与时间，所说何者能显示，彼即是为所欲求。'其中，彼等声音以自词义如何显示者遮遣他者，显示彼等义即是目的，彼即是声音运用的必要。其分类应知是时间遮遣声。为何目的之配合第三圆满。
为显示第四配合故说：'所有义之配合，于何趣入显示，以何显示文字，彼即假立为名。'假立为名是古代上师如是显示彼配合之名即如是称。有多少名即是前说诸名。假立名称之配合第四圆满。
何者离异熟离诸相之识不触及，非言说具言说非具言说触及，以假立名言而显明说彼二相说已，以诸相识离相通达利益此观见，能仁王与子等随顺众生假立而显示。因假立传承故言说形相显示彼诸说者，众生闻名极为迷惑所引导者，于义以相执著而执著相说，执著说为名假立于彼言说分别为形相。
即使仅是言说趣入亦无者，以此共同于一切愚者所作，彼等于声音和义理成为善巧，愿趣入离相无言说义。入一切言说声明论释具四配合，大阿阇黎苏跋喜饰造为一体宣说之论典圆满。
